Gan thấm mỡ là gì và những điều cần biết?
Nguyễn Nguyện
Thứ Ba,
26/08/2025
Gan thấm mỡ, hay còn gọi là gan nhiễm mỡ, là một tình trạng ngày càng phổ biến nhưng thường bị xem nhẹ. Nhiều người cho rằng đây chỉ là rối loạn tạm thời, tuy nhiên nếu không phát hiện và điều trị kịp thời, bệnh có thể tiến triển thành viêm gan, xơ gan, thậm chí ung thư gan. Vì vậy, việc tìm hiểu kỹ về gan thấm mỡ là vô cùng cần thiết. Bài viết này sẽ giúp bạn hiểu rõ hơn về định nghĩa, nguyên nhân, triệu chứng cũng như cách phòng ngừa và điều trị hiệu quả, từ đó bảo vệ sức khỏe lá gan và duy trì cuộc sống lành mạnh.
Gan thấm mỡ là gì?
Gan thấm mỡ, còn gọi là gan nhiễm mỡ, là tình trạng mỡ thừa tích tụ trong các tế bào gan, chiếm hơn 5% trọng lượng của gan. Bình thường, gan chỉ chứa một lượng mỡ rất nhỏ để duy trì hoạt động, nhưng khi mỡ tích tụ quá mức sẽ gây rối loạn chức năng và tiềm ẩn nhiều nguy cơ sức khỏe. Gan nhiễm mỡ được chia thành hai loại chính: gan nhiễm mỡ do rượu (AFLD), xảy ra ở những người thường xuyên uống nhiều rượu bia, dẫn đến tổn thương tế bào gan; và gan nhiễm mỡ không do rượu (NAFLD), thường liên quan đến béo phì, tiểu đường, mỡ máu cao hoặc lối sống ít vận động. Cả hai loại đều có thể tiến triển thành viêm gan, xơ gan nếu không được phát hiện và kiểm soát kịp thời. Đây là bệnh lý thầm lặng, cần được quan tâm đúng mức để bảo vệ sức khỏe lâu dài.
Nguyên nhân gây bệnh gan thấm mỡ
Gan thấm mỡ hình thành do nhiều nguyên nhân khác nhau, trong đó béo phì được xem là yếu tố hàng đầu. Khi cơ thể dư thừa năng lượng, mỡ sẽ tích tụ không chỉ dưới da mà còn xâm nhập vào gan, khiến chức năng gan suy giảm dần. Bên cạnh đó, chế độ ăn uống không khoa học cũng góp phần quan trọng, đặc biệt là việc thường xuyên tiêu thụ thức ăn nhanh, đồ chiên rán, thực phẩm chế biến sẵn, nhiều đường và chất béo bão hòa. Những thói quen này không chỉ làm tăng mỡ gan mà còn gây rối loạn chuyển hóa.
Lối sống ít vận động là nguyên nhân phổ biến khác, nhất là ở những người làm việc văn phòng, ngồi nhiều, ít tập thể dục, dẫn đến tích trữ mỡ nội tạng, bao gồm cả mỡ gan. Ngoài ra, lạm dụng rượu bia cũng là một trong những thủ phạm lớn. Cồn khi vào cơ thể sẽ được gan xử lý, gây tổn thương tế bào gan, làm mỡ dễ dàng tích tụ và thúc đẩy quá trình viêm gan.
Một số yếu tố nguy cơ khác như tiểu đường loại 2, tăng cholesterol máu, kháng insulin hay tác dụng phụ của một số loại thuốc (như corticosteroid, thuốc hạ mỡ máu) cũng có thể dẫn đến tình trạng này. Tóm lại, gan thấm mỡ chủ yếu bắt nguồn từ thói quen sống và dinh dưỡng, do đó việc thay đổi lối sống là chìa khóa quan trọng trong phòng ngừa và kiểm soát bệnh.
Triệu chứng nhận biết gan thấm mỡ
Gan thấm mỡ thường phát triển âm thầm và khó nhận biết trong giai đoạn đầu. Thông thường, ở giai đoạn sớm, bệnh hầu như không có triệu chứng rõ ràng, khiến nhiều người chủ quan và chỉ phát hiện khi đi khám sức khỏe định kỳ hoặc siêu âm ổ bụng. Điều này làm tăng nguy cơ bệnh tiến triển nặng hơn mà người bệnh không hay biết.
Khi gan thấm mỡ bắt đầu tiến triển, một số dấu hiệu có thể xuất hiện như cảm giác mệt mỏi, suy nhược cơ thể, giảm khả năng tập trung. Người bệnh có thể cảm thấy nặng tức hoặc đau âm ỉ vùng hạ sườn phải vị trí của gan. Ngoài ra, các triệu chứng về tiêu hóa cũng thường gặp như chán ăn, ăn không ngon miệng, đầy bụng, buồn nôn hoặc nôn mửa.
Ở giai đoạn nặng hơn, bệnh có thể gây sụt cân không rõ nguyên nhân, vàng da nhẹ, men gan tăng cao và gan to khi thăm khám. Những biểu hiện này cho thấy gan đã bị ảnh hưởng đáng kể và có nguy cơ dẫn đến viêm gan, xơ gan hoặc các biến chứng nguy hiểm khác nếu không được can thiệp kịp thời.
Các giai đoạn phát triển của bệnh gan thấm mỡ
Bệnh gan thấm mỡ thường tiến triển qua 4 giai đoạn với mức độ tổn thương gan tăng dần nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời.
- Giai đoạn 1: Đây là giai đoạn sớm khi chất béo bắt đầu tích tụ trong tế bào gan với tỷ lệ dưới 5–10%. Gan chưa bị tổn thương, hầu như không có triệu chứng rõ rệt và chưa gây biến chứng.
- Giai đoạn 2: Lượng mỡ tích tụ nhiều hơn, gan bắt đầu có phản ứng viêm nhẹ. Người bệnh có thể xuất hiện các triệu chứng mệt mỏi, ăn uống kém ngon, nặng tức hạ sườn phải.
- Giai đoạn 3 (Viêm gan nhiễm mỡ): Mỡ và tình trạng viêm kéo dài gây tổn thương tế bào gan, dẫn đến hiện tượng xơ hóa. Đây là giai đoạn nguy hiểm vì gan đã bị tổn thương cấu trúc, làm tăng nguy cơ tiến triển thành xơ gan.
- Giai đoạn 4 (Xơ gan, Ung thư gan): Là giai đoạn cuối cùng, gan bị xơ cứng nghiêm trọng, chức năng gan suy giảm mạnh, dễ dẫn đến biến chứng như cổ trướng, xuất huyết tiêu hóa và đặc biệt là ung thư gan.
Cách chẩn đoán và điều trị gan thấm mỡ
Chẩn đoán và điều trị gan thấm mỡ cần được thực hiện sớm để ngăn ngừa biến chứng nguy hiểm. Việc chẩn đoán thường dựa vào các phương pháp phổ biến như: siêu âm gan giúp phát hiện sự tích tụ mỡ trong gan, xét nghiệm máu – kiểm tra men gan (AST, ALT) nhằm đánh giá mức độ tổn thương gan. Trong một số trường hợp, bác sĩ có thể chỉ định thêm chụp CT, MRI hoặc sinh thiết gan để xác định chính xác tình trạng bệnh.
Điều trị gan thấm mỡ chủ yếu tập trung vào việc thay đổi lối sống. Người bệnh cần kiểm soát cân nặng, thực hiện giảm cân an toàn, kết hợp tập thể dục đều đặn ít nhất 30 phút mỗi ngày. Chế độ ăn uống cần được điều chỉnh khoa học: hạn chế thực phẩm giàu đường, chất béo bão hòa, đồ chiên rán, tăng cường rau xanh, trái cây, ngũ cốc nguyên hạt và thực phẩm giàu chất xơ.
Bên cạnh đó, cần kiểm soát tốt các bệnh nền như tiểu đường, mỡ máu, tăng huyết áp để giảm gánh nặng cho gan. Với trường hợp gan nhiễm mỡ do rượu, ngừng hoàn toàn rượu bia là điều bắt buộc.
Trong một số tình huống, bác sĩ có thể kê thuốc hỗ trợ nhằm kiểm soát mỡ máu hoặc cải thiện men gan. Tuy nhiên, người bệnh không được tự ý mua hoặc sử dụng thuốc, mà phải tuân thủ đúng phác đồ điều trị và chỉ định của bác sĩ. Đồng thời, cần thăm khám định kỳ để theo dõi tình trạng gan và điều chỉnh phương pháp điều trị kịp thời.
Gan thấm mỡ là bệnh lý âm thầm nhưng hoàn toàn có thể phòng ngừa và điều trị hiệu quả nếu được phát hiện sớm. Qua các giai đoạn từ tích tụ mỡ nhẹ đến nguy cơ xơ gan, ung thư, bệnh có thể gây ra nhiều biến chứng nghiêm trọng nếu chủ quan. Tuy nhiên, việc thay đổi lối sống lành mạnh, kiểm soát cân nặng, chế độ ăn uống khoa học, ngừng rượu bia và thăm khám định kỳ sẽ giúp cải thiện tình trạng gan rõ rệt. Hãy chủ động bảo vệ sức khỏe của mình ngay từ hôm nay để duy trì một lá gan khỏe mạnh và phòng tránh nguy cơ bệnh tiến triển.
Có thể bạn quan tâm: Vihacaps 600 giúp giải độc gan, bảo vệ gan
Địa chỉ mua thuốc, thực phẩm chức năng uy tín, chất lượng, cam kết chính hãng tại:
- Đặt mua hàng trực tiếp từ website của công ty http://vihapha.com.
- Đặt hàng Online tại Zalo 0919 654 189 - 1800 585 865
- Văn phòng công ty: Số 90- Lô C2 Khu Đô Thị Mới Đại Kim, Phường Định Công - Hà Nội. SĐT 0243 558 5014
- Giờ mở cửa: 08:00 - 17:00 từ Thứ 2 đến sáng Thứ 7 hàng tuần