Trong những năm gần đây, các trường hợp đột quỵ xảy ra trong khi tham gia hoạt động thể thao như bóng đá, chạy bộ đường dài, đạp xe hoặc cầu lông đang nhận được nhiều sự quan tâm từ cộng đồng. Đáng chú ý, không ít trường hợp xảy ra ở người trung niên, thậm chí người trẻ tuổi, khiến nhiều người đặt câu hỏi về mối liên hệ giữa vận động thể lực và nguy cơ đột quỵ.
Trên thực tế, tập luyện thể thao là một trong những biện pháp hiệu quả giúp nâng cao sức khỏe tim mạch, kiểm soát cân nặng và phòng ngừa nhiều bệnh lý mạn tính. Tuy nhiên, đối với những người đang mắc các bệnh nền như tăng huyết áp, đái tháo đường, rối loạn lipid máu, bệnh tim mạch hoặc bệnh mạch máu não, việc vận động không phù hợp với tình trạng sức khỏe có thể làm gia tăng nguy cơ xuất hiện các biến cố tim mạch cấp tính, bao gồm đột quỵ.
Người có bệnh nền dễ đột quỵ khi vận động mạnh do hệ tim mạch và mạch máu đã tồn tại những tổn thương hoặc yếu tố nguy cơ từ trước. Khi cơ thể phải chịu áp lực gắng sức đột ngột, huyết áp, nhịp tim và nhu cầu oxy của các cơ quan tăng cao, làm tăng khả năng xảy ra các biến cố nguy hiểm. Tuy nhiên, điều này không đồng nghĩa với việc người có bệnh nền phải hạn chế hoàn toàn hoạt động thể chất. Nếu được thăm khám, đánh giá sức khỏe định kỳ và xây dựng chương trình tập luyện phù hợp, họ vẫn có thể tham gia thể thao một cách an toàn và hiệu quả.

Tại sao người có bệnh nền dễ bị đột quỵ khi chơi thể thao?

Hoạt động thể thao mang lại nhiều lợi ích cho sức khỏe, nhưng ở những người có bệnh nền, đặc biệt là các bệnh lý tim mạch và chuyển hóa, việc vận động cường độ cao có thể làm gia tăng nguy cơ đột quỵ nếu không được kiểm soát phù hợp. Nguyên nhân xuất phát từ những thay đổi sinh lý xảy ra trong quá trình gắng sức. Khi tập luyện mạnh, nhịp tim, huyết áp và lưu lượng máu tuần hoàn đều tăng lên nhằm đáp ứng nhu cầu oxy của cơ thể. Nếu hệ mạch máu đã tồn tại tổn thương hoặc xơ vữa từ trước, áp lực này có thể làm vỡ mạch máu não gây đột quỵ xuất huyết, hoặc khiến mảng xơ vữa bong ra, hình thành cục máu đông gây tắc mạch não.
Trong các bệnh nền, tăng huyết áp được xem là yếu tố nguy cơ hàng đầu. Huyết áp cao kéo dài làm thành mạch mất tính đàn hồi và trở nên yếu hơn bình thường. Khi huyết áp tăng đột ngột trong lúc vận động gắng sức, nguy cơ vỡ mạch máu não có thể gia tăng đáng kể.
Bệnh tim mạch như bệnh động mạch vành, suy tim hoặc rối loạn nhịp tim cũng làm tăng nguy cơ đột quỵ. Một số rối loạn nhịp có thể tạo điều kiện hình thành cục máu đông trong tim, sau đó di chuyển lên não gây tắc mạch. Ngoài ra, các biến cố tim mạch cấp tính trong quá trình vận động còn có thể làm giảm lượng máu cung cấp cho não.
Đối với người mắc đái tháo đường và rối loạn mỡ máu, tình trạng tăng đường huyết và cholesterol kéo dài thúc đẩy quá trình xơ vữa động mạch, làm thành mạch kém bền vững và dễ tổn thương. Đồng thời, nguy cơ hình thành cục máu đông cũng cao hơn, làm tăng khả năng xảy ra đột quỵ khi cơ thể phải chịu áp lực vận động lớn.

Dấu hiệu cảnh báo đột quỵ khi chơi thể thao cần dừng lại ngay

Trong quá trình tập luyện hoặc thi đấu thể thao, cơ thể thường phát ra những tín hiệu cảnh báo khi hệ tim mạch hoặc thần kinh đang gặp vấn đề. Việc nhận biết sớm các dấu hiệu nguy hiểm và dừng vận động ngay lập tức có thể giúp giảm nguy cơ xảy ra đột quỵ hoặc các biến cố tim mạch nghiêm trọng.
Các dấu hiệu không nên bỏ qua

Đau tức ngực hoặc khó thở bất thường
Cảm giác đau thắt ngực, nặng ngực, hụt hơi hoặc khó thở kéo dài có thể là dấu hiệu tim đang hoạt động quá sức hoặc thiếu máu cơ tim.
Chóng mặt, hoa mắt, mất thăng bằng đột ngột
Đây có thể là biểu hiện của tình trạng giảm tưới máu não hoặc rối loạn tuần hoàn não trong khi vận động.
Tê bì tay chân hoặc yếu một bên cơ thể
Nếu xuất hiện cảm giác tê, yếu cơ, khó cử động ở một bên tay, chân hoặc nửa người, cần nghĩ đến nguy cơ tổn thương thần kinh do đột quỵ.
Nói khó, méo miệng hoặc rối loạn ý thức
Đây là những dấu hiệu điển hình trong quy tắc FAST, cần được xử trí cấp cứu càng sớm càng tốt.
Vã mồ hôi lạnh, buồn nôn hoặc đau đầu dữ dội
Những triệu chứng này có thể xuất hiện trước hoặc trong quá trình xảy ra đột quỵ, đặc biệt khi đi kèm chóng mặt hoặc yếu liệt.

Khi xuất hiện bất kỳ dấu hiệu bất thường nào kể trên, cần ngừng vận động ngay lập tức và tìm kiếm hỗ trợ y tế. Không nên cố gắng tiếp tục tập luyện hoặc thi đấu để "vượt qua cảm giác khó chịu". Trong nhiều trường hợp, chỉ vài phút chậm trễ có thể làm tăng đáng kể nguy cơ tổn thương não, tàn tật lâu dài hoặc đe dọa tính mạng.

Hướng dẫn phòng tránh đột quỵ khi chơi thể thao cho người bệnh nền

Đối với người mắc các bệnh lý như tăng huyết áp, đái tháo đường, rối loạn mỡ máu hoặc bệnh tim mạch, tập luyện thể thao vẫn là một phần quan trọng trong quá trình kiểm soát bệnh và nâng cao sức khỏe. Tuy nhiên, để giảm nguy cơ đột quỵ và các biến cố tim mạch, việc vận động cần được thực hiện theo những nguyên tắc khoa học và phù hợp với tình trạng sức khỏe cá nhân.
Bước 1: Tầm soát sức khỏe trước khi tham gia thể thao
Trước khi lựa chọn hoặc bắt đầu một chương trình tập luyện, người có bệnh nền nên được thăm khám bởi bác sĩ chuyên khoa. Việc đánh giá sức khỏe ban đầu giúp xác định mức độ an toàn khi vận động và phát hiện sớm các yếu tố nguy cơ tiềm ẩn.
Các kiểm tra thường được khuyến nghị bao gồm:

Đo huyết áp và đánh giá khả năng kiểm soát huyết áp.
Điện tâm đồ nhằm phát hiện rối loạn nhịp tim hoặc thiếu máu cơ tim.
Siêu âm tim để đánh giá chức năng tim.
Kiểm tra đường huyết, mỡ máu và các chỉ số tim mạch liên quan.

Kết quả thăm khám sẽ giúp bác sĩ tư vấn môn thể thao và cường độ tập luyện phù hợp cho từng người.

Bước 2: Lựa chọn môn thể thao và cường độ phù hợp
Không phải môn thể thao nào cũng phù hợp với người có bệnh nền. Nguyên tắc quan trọng là ưu tiên các hoạt động aerobic cường độ nhẹ đến trung bình, giúp cải thiện tuần hoàn mà không tạo áp lực quá lớn lên hệ tim mạch.
Các môn thể thao thường được khuyến khích gồm:

Đi bộ nhanh.
Đạp xe với cường độ vừa phải.
Bơi lội nhẹ nhàng.
Yoga.
Dưỡng sinh hoặc các bài tập tăng cường độ linh hoạt.

Ngược lại, cần thận trọng hoặc tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi tham gia các môn có cường độ cao, yêu cầu bứt tốc liên tục hoặc đối kháng mạnh như bóng đá, tennis cường độ cao, chạy marathon hoặc nâng tạ nặng.

Bước 3: Tuân thủ các nguyên tắc an toàn trong quá trình tập luyện
Đây là yếu tố quan trọng giúp phòng tránh đột quỵ khi chơi thể thao.

Luôn khởi động kỹ từ 10–15 phút trước khi tập để cơ thể và hệ mạch máu thích nghi dần với sự gia tăng cường độ vận động.
Tránh tập luyện trong điều kiện thời tiết quá nóng, độ ẩm cao hoặc quá lạnh vì những yếu tố này có thể làm tăng gánh nặng cho tim mạch.
Uống nước đều đặn trước, trong và sau khi tập. Nên uống từng ngụm nhỏ thay vì chờ khát mới uống để hạn chế tình trạng mất nước và cô đặc máu.
Theo dõi nhịp tim trong suốt quá trình vận động, đặc biệt ở người có bệnh tim mạch hoặc tăng huyết áp. Đồng hồ thông minh hoặc thiết bị theo dõi nhịp tim có thể giúp duy trì cường độ tập luyện trong ngưỡng an toàn.
Ngừng tập ngay khi xuất hiện các dấu hiệu bất thường như đau ngực, khó thở, chóng mặt, hoa mắt, yếu tay chân hoặc tim đập quá nhanh.

Bước 4: Hạ nhiệt đúng cách sau khi tập
Sau khi kết thúc buổi tập, không nên dừng vận động đột ngột. Hãy dành khoảng 5–10 phút đi bộ chậm hoặc thực hiện các động tác giãn cơ nhẹ nhàng để nhịp tim, huyết áp và lưu lượng máu trở về trạng thái ổn định.
Đặc biệt, không nên tắm ngay sau khi vận động, nhất là tắm nước lạnh. Sự thay đổi nhiệt độ đột ngột có thể ảnh hưởng đến quá trình điều hòa tuần hoàn và làm tăng nguy cơ xảy ra các biến cố tim mạch ở người có bệnh nền. Chỉ nên nghỉ ngơi, lau khô mồ hôi và đợi cơ thể ổn định hoàn toàn trước khi tắm.
Việc tuân thủ đầy đủ các bước trên sẽ giúp người có bệnh nền tận dụng được lợi ích của thể thao, đồng thời giảm thiểu nguy cơ đột quỵ và các biến chứng tim mạch trong quá trình tập luyện.

Sơ cứu đúng cách khi gặp người bị đột quỵ trên sân tập

Khi phát hiện một người có dấu hiệu nghi ngờ đột quỵ khi chơi thể thao, việc sơ cứu đúng cách trong những phút đầu tiên có ý nghĩa đặc biệt quan trọng đối với khả năng phục hồi và tiên lượng sống còn của người bệnh.
Trước hết, cần gọi cấp cứu 115 ngay lập tức hoặc nhanh chóng đưa người bệnh đến cơ sở y tế có khả năng điều trị đột quỵ. Trong thời gian chờ nhân viên y tế, hãy kiểm tra ý thức và nhịp thở của người bệnh.
Nếu người bệnh còn thở nhưng giảm ý thức, nên đặt ở tư thế nằm nghiêng an toàn, đầu hơi nâng cao và nới lỏng quần áo để hỗ trợ hô hấp. Đồng thời, cần giữ môi trường xung quanh thông thoáng và theo dõi sát các dấu hiệu sinh tồn.
Đặc biệt, tuyệt đối không tự ý cạo gió, chích máu đầu ngón tay, bấm huyệt hoặc châm cứu, vì những biện pháp này không có tác dụng xử trí đột quỵ cấp và có thể làm chậm "thời gian vàng" điều trị. Ngoài ra, không cho người bệnh ăn, uống nước hoặc uống thuốc khi chưa tỉnh táo hoàn toàn để tránh nguy cơ sặc đường thở.
Nguyên tắc quan trọng nhất là nhận diện sớm, gọi cấp cứu ngay và đưa người bệnh đến bệnh viện trong thời gian nhanh nhất có thể.

Thể thao là một trong những giải pháp hiệu quả giúp nâng cao sức khỏe tim mạch, kiểm soát cân nặng và giảm nguy cơ mắc nhiều bệnh lý mạn tính. Tuy nhiên, đối với người có bệnh nền như tăng huyết áp, đái tháo đường, rối loạn mỡ máu hay bệnh tim mạch, việc tập luyện cần được thực hiện đúng cách và phù hợp với tình trạng sức khỏe. Tầm soát y tế định kỳ, lựa chọn môn thể thao phù hợp, kiểm soát cường độ vận động và nhận biết sớm các dấu hiệu cảnh báo là những yếu tố quan trọng giúp giảm nguy cơ đột quỵ trong khi chơi thể thao.
Đột quỵ có thể xảy ra bất ngờ nhưng hoàn toàn có thể phòng ngừa nếu mỗi người chủ động trang bị kiến thức và xây dựng thói quen vận động khoa học. Hãy chia sẻ bài viết này đến người thân, bạn bè và những người thường xuyên tập luyện thể thao để cùng nâng cao nhận thức, bảo vệ sức khỏe và giảm thiểu nguy cơ xảy ra những biến cố đáng tiếc trên sân tập.

Bài viết liên quan:

Dấu hiệu đột quỵ trước 30 ngày: Tổng hợp 7 triệu chứng phổ biến nhất

Có thể bạn quan tâm:

Thực phẩm bảo vệ sức khỏe Cereviha hỗ trọ bổ não, bổ mắt, tốt cho tim mạch

Địa chỉ mua thuốc, thực phẩm chức năng uy tín, chất lượng, cam kết chính hãng tại:

Đặt mua hàng trực tiếp từ website của công ty http://vihapha.com.
Đặt hàng Online tại Zalo 0919 654 189 - 1800 585 865
Văn phòng công ty: Số 90- Lô C2 Khu Đô Thị Mới Đại Kim, Phường Định Công - Hà Nội. SĐT 0243 558 5014
Giờ mở cửa: 08:00 - 17:00 từ Thứ 2 đến sáng Thứ 7 hàng tuần

Tin liên quan