Bị huyết áp cao nên làm gì? 7 việc cần làm ngay để hạ áp an toàn
Bị huyết áp cao nên làm gì để hạ chỉ số nhanh chóng và tránh rủi ro đột quỵ là thắc mắc chung của rất nhiều người khi đối mặt với "kẻ giết người thầm lặng". Theo các chuyên gia tim mạch, khi nhận thấy chỉ số huyết áp vượt ngưỡng 140/90 mmHg kèm theo các dấu hiệu như hoa mắt, chóng mặt hay đau đầu, việc xử lý đúng cách trong "thời điểm vàng" là yếu tố sống còn.
Thay vì hoảng loạn, bạn cần thực hiện ngay các bước sơ cứu tại chỗ như: ngừng mọi hoạt động, nghỉ ngơi ở nơi thoáng mát, kiểm soát nhịp thở và theo dõi sát sao các triệu chứng cơ thể. Bài viết này sẽ giải đáp chi tiết thắc mắc bị huyết áp cao nên làm gì thông qua 7 hành động khẩn cấp giúp bạn hạ áp an toàn, ổn định nhịp tim và ngăn ngừa những biến chứng nguy hiểm ngay tại nhà. Hãy cùng tìm hiểu để bảo vệ sức khỏe cho chính mình và người thân.
Khi nào chỉ số huyết áp được coi là cao?
Huyết áp là áp lực của máu tác động lên thành mạch khi tim bơm máu đi nuôi cơ thể. Chỉ số huyết áp được thể hiện bằng hai con số. Huyết áp tâm thu (số trên) là áp lực khi tim co bóp. Huyết áp tâm trương (số dưới) là áp lực khi tim giãn ra giữa các nhịp đập. Khi một trong hai chỉ số này vượt ngưỡng cho phép, bạn được xem là có huyết áp cao.
Phân loại nhanh mức huyết áp (mmHg):
- Bình thường: < 120 / < 80
- Tiền tăng huyết áp: 120–129 / < 80
- Tăng huyết áp độ 1: 130–139 / hoặc 80–89
- Tăng huyết áp độ 2: ≥ 140 / hoặc ≥ 90
- Cơn tăng huyết áp khẩn cấp: ≥ 180 / và/hoặc ≥ 120
Việc đối chiếu chỉ số của mình với bảng trên giúp bạn nhanh chóng nhận biết mức độ nghiêm trọng. Nếu huyết áp từ độ 1 trở lên, bạn nên theo dõi thường xuyên và đi khám để được tư vấn, tránh các biến chứng tim mạch nguy hiểm.
Bị huyết áp cao nên làm gì để hạ áp khẩn cấp?
Khi huyết áp tăng cao đột ngột, phản ứng đúng trong những phút đầu có ý nghĩa quyết định trong việc phòng tránh biến chứng tim mạch và đột quỵ. Dưới đây là 7 bước đơn giản nhưng khoa học, giúp hạ huyết áp an toàn tại nhà trong trường hợp chưa có dấu hiệu nguy hiểm.
Bước 1: Giữ bình tĩnh và nghỉ ngơi tuyệt đối
Tâm lý hoảng loạn, lo sợ khi thấy huyết áp tăng cao sẽ kích hoạt hệ thần kinh giao cảm, khiến tim đập nhanh hơn và mạch máu co lại, từ đó làm huyết áp tăng thêm. Vì vậy, việc đầu tiên cần làm là giữ bình tĩnh, tránh nói chuyện nhiều hoặc đi lại. Người bệnh nên ngồi tựa lưng hoặc nằm đầu cao khoảng 30–45 độ, hai chân thả lỏng, không bắt chéo. Không nằm đầu thấp hoặc gắng sức thay đổi tư thế đột ngột vì có thể làm huyết áp dao động mạnh hơn.
Bước 2: Kiểm soát nhịp thở (thở sâu)
Thở nhanh, nông là phản xạ thường gặp khi lo lắng, nhưng điều này làm tăng hoạt động của hệ thần kinh giao cảm – yếu tố trực tiếp làm huyết áp tăng. Hãy thực hiện thở chậm và sâu, ưu tiên thở bụng: hít sâu bằng mũi trong 4 giây, giữ hơi 1–2 giây, sau đó thở ra từ từ bằng miệng trong 6 giây. Lặp lại trong 5–10 phút. Kỹ thuật này giúp kích hoạt hệ thần kinh phó giao cảm, làm giãn mạch và ổn định nhịp tim.
Bước 3: Uống một cốc nước ấm
Một cốc nước ấm (khoảng 200–250 ml) có thể hỗ trợ cải thiện tuần hoàn máu và giảm độ nhớt của máu, từ đó giúp áp lực lên thành mạch giảm nhẹ. Nước ấm còn giúp cơ thể thư giãn hơn so với nước lạnh. Lưu ý chỉ uống nước lọc, tránh hoàn toàn trà, cà phê, nước tăng lực hay nước ngọt có gas trong thời điểm này vì caffeine và đường có thể làm huyết áp tăng thêm.
Bước 4: Ngâm chân nước ấm hoặc chườm ấm vùng cổ
Ngâm chân trong nước ấm khoảng 38–40°C trong 10–15 phút hoặc chườm ấm vùng cổ – vai gáy giúp giãn mạch ngoại vi, đặc biệt là ở chi dưới. Khi mạch máu ngoại vi giãn ra, máu được phân bố tốt hơn, làm giảm áp lực dồn lên tim và não. Đây là biện pháp hỗ trợ đơn giản, dễ thực hiện tại nhà, đặc biệt hiệu quả với người tăng huyết áp do căng thẳng thần kinh.
Bước 5: Massage các huyệt đạo hỗ trợ hạ áp
Massage nhẹ nhàng giúp thư giãn cơ và cải thiện lưu thông máu. Có thể tác động vào huyệt Thái dương (hai bên thái dương) bằng cách xoa tròn nhẹ trong 1–2 phút. Ngoài ra, vuốt nhẹ vùng sau tai xuống cổ nơi thường được gọi là huyệt hạ áp trong dân gian – cũng giúp giảm căng thẳng mạch máu. Lưu ý thao tác phải nhẹ nhàng, đều tay, không day ấn mạnh gây đau hoặc chóng mặt.
Bước 6: Sử dụng thuốc theo chỉ định (nếu có)
Nếu người bệnh đã được bác sĩ chẩn đoán tăng huyết áp và có thuốc cắt cơn hoặc thuốc điều trị duy trì, hãy sử dụng đúng loại, đúng liều theo đơn. Tuyệt đối không tự ý tăng liều hoặc uống thêm thuốc của người khác, vì điều này có thể gây tụt huyết áp quá mức, dẫn đến choáng, ngất. Nếu huyết áp vẫn tiếp tục tăng cao hoặc xuất hiện đau đầu dữ dội, đau ngực, khó thở, cần đi cấp cứu ngay.
Bước 7: Theo dõi chỉ số huyết áp liên tục
Sau khi đã áp dụng các biện pháp trên, người bệnh nên đo lại huyết áp sau 15–30 phút và tiếp tục theo dõi trong vài giờ. Hãy ghi chép lại các chỉ số gồm: thời gian đo, huyết áp tâm thu tâm trương, nhịp tim và các triệu chứng kèm theo. Những thông tin này rất quan trọng để bác sĩ đánh giá mức độ bệnh và điều chỉnh phác đồ điều trị phù hợp trong lần thăm khám tiếp theo.
Những sai lầm tai hại cần tránh khi huyết áp tăng cao
Khi huyết áp tăng cao, cách xử trí sai có thể khiến tình trạng trở nên nghiêm trọng trong thời gian rất ngắn. Dưới đây là những sai lầm phổ biến nhưng đặc biệt nguy hiểm cần tránh.
- Thứ nhất, tự ý uống các loại nước lá lạ.
Nhiều người truyền tai nhau các bài thuốc dân gian với mục đích hạ huyết áp nhanh. Tuy nhiên, nếu không rõ nguồn gốc và liều lượng, các loại nước lá này có thể gây tụt huyết áp đột ngột, rối loạn nhịp tim hoặc tương tác xấu với thuốc đang dùng.
- Thứ hai, vận động mạnh hoặc đi tắm ngay.
Khi huyết áp đang cao, việc gắng sức hay tắm, nhất là tắm nước lạnh, khiến mạch máu co giãn đột ngột. Điều này làm tăng nguy cơ đột quỵ và nhồi máu cơ tim.
- Thứ ba, chủ quan bỏ qua dấu hiệu cảnh báo.
Đau đầu dữ dội, chóng mặt, tê yếu tay chân, đau ngực hay khó thở đều là tín hiệu nguy hiểm. Nếu xuất hiện, cần đi cấp cứu ngay, không nên chần chừ theo dõi tại nhà.
Khi nào cần gọi cấp cứu ngay lập tức?
Người bệnh cần gọi cấp cứu ngay nếu huyết áp tăng cao kèm theo một hoặc nhiều triệu chứng “đỏ” sau: đau thắt ngực hoặc cảm giác bóp nghẹt vùng ngực; khó thở, thở gấp; méo miệng, nói ngọng; yếu liệt tay chân, tê bì một bên cơ thể; nhìn mờ, hoa mắt hoặc mất thị lực thoáng qua. Đây là những dấu hiệu cảnh báo sớm của đột quỵ hoặc biến cố tim mạch cấp, có thể đe dọa tính mạng nếu xử trí chậm trễ. Mỗi gia đình nên lưu sẵn số điện thoại cấp cứu y tế và thông tin cơ sở y tế gần nhất để kịp thời can thiệp khi tình huống khẩn cấp xảy ra.
Lời khuyên để duy trì huyết áp ổn định lâu dài
Để kiểm soát huyết áp bền vững, người bệnh cần kết hợp đồng bộ giữa dinh dưỡng, vận động và theo dõi y tế. Chế độ ăn DASH được khuyến nghị rộng rãi nhờ khả năng hỗ trợ hạ huyết áp tự nhiên, trong đó chú trọng giảm muối, hạn chế thực phẩm chế biến sẵn, đồng thời tăng cường rau xanh, trái cây và ngũ cốc nguyên hạt. Bên cạnh đó, tập thể dục nhẹ nhàng như đi bộ nhanh, yoga hoặc giãn cơ 30 phút mỗi ngày giúp cải thiện độ đàn hồi mạch máu và ổn định nhịp tim. Cuối cùng, khám sức khỏe định kỳ và đo huyết áp thường xuyên là yếu tố then chốt để phát hiện sớm bất thường và điều chỉnh phác đồ điều trị kịp thời
Khi huyết áp tăng cao, điều quan trọng nhất là giữ bình tĩnh, xử lý đúng cách và tránh các sai lầm nguy hiểm. Về lâu dài, tuân thủ lối sống khoa học, theo dõi huyết áp đều đặn và thăm khám định kỳ sẽ giúp kiểm soát bệnh hiệu quả.
Xin lưu ý: Thông tin trong bài viết chỉ mang tính chất tham khảo. Độc giả vui lòng liên hệ với Bác sĩ, Dược sĩ hoặc chuyên viên y tế để được tư vấn cụ thể và chính xác nhất.
Bài viết cùng chủ đề:
Địa chỉ mua thuốc, thực phẩm chức năng uy tín, chất lượng, cam kết chính hãng tại:
- Đặt mua hàng trực tiếp từ website của công ty http://vihapha.com.
- Đặt hàng Online tại Zalo 0919 654 189 - 1800 585 865
- Văn phòng công ty: Số 90- Lô C2 Khu Đô Thị Mới Đại Kim, Phường Định Công - Hà Nội. SĐT 0243 558 5014
- Giờ mở cửa: 08:00 - 17:00 từ Thứ 2 đến sáng Thứ 7 hàng tuần
