CẢNH GIÁC VỚI PHẢN ỨNG DỊ ỨNG THUỐC: NHỮNG NGUY CƠ HIẾM GẶP KHÔNG NÊN BỎ QUA

Thuốc giúp điều trị bệnh và bảo vệ sức khỏe, nhưng ở một số người, thuốc cũng có thể gây ra những phản ứng không mong muốn, trong đó có dị ứng thuốc. Các biểu hiện có thể chỉ là ngứa, nổi mẩn hoặc mề đay, nhưng cũng có trường hợp diễn biến nghiêm trọng, gây phản vệ và đe dọa tính mạng nếu không được xử trí kịp thời.

Vì vậy, nhận biết sớm dấu hiệu dị ứng thuốc và biết cách xử trí là điều mỗi người cần quan tâm để bảo vệ sức khỏe bản thân và gia đình.

MỘT TRƯỜNG HỢP DỊ ỨNG THUỐC HIẾM GẶP ĐƯỢC GHI NHẬN

Tháng 10/2026, tạp chí y khoa BMJ Case Reports công bố một báo cáo về trường hợp một phụ nữ xuất hiện phản ứng dị ứng nghiêm trọng sau khi tiếp xúc thân mật với người bạn đời đang sử dụng kháng sinh amoxicillin.

Người phụ nữ có tiền sử dị ứng với nhóm thuốc penicillin. Các bác sĩ nghi ngờ phản ứng có liên quan đến việc tiếp xúc với amoxicillin qua tinh dịch của người bạn đời.

Đây là một trường hợp hiếm gặp được ghi nhận trong y văn. Báo cáo này không có nghĩa tình trạng trên phổ biến hoặc tất cả những người sử dụng kháng sinh đều gây nguy cơ dị ứng cho bạn đời.

Tuy nhiên, trường hợp này nhắc nhở chúng ta về tầm quan trọng của việc khai báo tiền sử dị ứng và sử dụng thuốc một cách thận trọng.

1. DỊ ỨNG THUỐC CÓ NHỮNG BIỂU HIỆN NÀO?

Dị ứng thuốc có thể xuất hiện với nhiều biểu hiện khác nhau, từ nhẹ đến nghiêm trọng.

Các biểu hiện thường gặp:

• Ngứa da.

• Nổi mẩn đỏ, phát ban.

• Nổi mề đay, xuất hiện các nốt sẩn ngứa trên da.

Các dấu hiệu cảnh báo phản ứng nghiêm trọng:

• Sưng môi, lưỡi hoặc họng.

• Khó thở, thở khò khè hoặc cảm giác nghẹn ở cổ.

• Khó nuốt.

• Chóng mặt, choáng váng hoặc ngất.

Một phản ứng dị ứng nghiêm trọng ảnh hưởng nhanh đến nhiều cơ quan trong cơ thể được gọi là phản vệ. Đây là tình trạng cấp cứu y tế, có thể đe dọa tính mạng nếu không được xử trí kịp thời.

2. CẦN LÀM GÌ KHI NGHI NGỜ BỊ DỊ ỨNG THUỐC?

Khi xuất hiện những dấu hiệu nghi ngờ dị ứng sau khi sử dụng thuốc, người bệnh cần lưu ý:

• Ngừng sử dụng thuốc nghi ngờ gây phản ứng và liên hệ nhân viên y tế để được hướng dẫn.

• Không tự ý sử dụng lại thuốc đã từng gây dị ứng.

• Ghi nhớ tên thuốc, thời điểm sử dụng và những biểu hiện xuất hiện sau đó để thông báo cho bác sĩ hoặc dược sĩ.

• Không tự ý dùng thêm thuốc để xử trí khi chưa có hướng dẫn phù hợp.

Đặc biệt, khi xuất hiện dấu hiệu nghi ngờ phản vệ như sưng lưỡi, sưng họng, khó thở, choáng hoặc ngất, cần gọi cấp cứu 115 ngay. Nếu người bệnh đã được kê bút tiêm adrenaline để xử trí phản vệ, hãy sử dụng theo đúng hướng dẫn đã được nhân viên y tế chỉ dẫn. Không trì hoãn việc gọi cấp cứu ngay cả khi triệu chứng có cải thiện.

3. CHỦ ĐỘNG PHÒNG TRÁNH DỊ ỨNG THUỐC

Để hạn chế nguy cơ dị ứng thuốc, mỗi người nên hình thành thói quen sử dụng thuốc an toàn:

• Thông báo tiền sử dị ứng: Chủ động cho bác sĩ, dược sĩ biết những loại thuốc từng gây dị ứng và biểu hiện cụ thể đã gặp.

• Đọc kỹ hướng dẫn sử dụng: Tìm hiểu thông tin về thuốc, những cảnh báo và lưu ý trước khi dùng.

• Sử dụng thuốc đúng chỉ định: Tuân thủ liều lượng, cách dùng và thời gian điều trị theo hướng dẫn của nhân viên y tế.

• Không tự ý dùng thuốc: Không sử dụng thuốc của người khác, không tự ý dùng lại đơn thuốc cũ hoặc chia sẻ thuốc đang sử dụng.

• Trao đổi khi có tiền sử dị ứng: Nếu từng bị dị ứng thuốc, hãy thông báo với nhân viên y tế trước khi bắt đầu một đợt điều trị mới.

VIHAPHA – ĐỒNG HÀNH CÙNG CỘNG ĐỒNG TRONG HÀNH TRÌNH SỬ DỤNG THUỐC AN TOÀN

Hiểu biết về thuốc không chỉ giúp chúng ta sử dụng thuốc đúng cách mà còn góp phần nhận biết sớm những phản ứng bất thường để bảo vệ sức khỏe bản thân và gia đình.

Hãy chủ động tìm hiểu tiền sử dị ứng của mình, sử dụng thuốc theo hướng dẫn và trao đổi với nhân viên y tế khi xuất hiện bất kỳ dấu hiệu bất thường nào.

Sử dụng thuốc an toàn bắt đầu từ sự hiểu biết và chủ động bảo vệ sức khỏe của mỗi người.

TÀI LIỆU THAM KHẢO

1. BMJ Case Reports (2026)

Akhoon C. và cộng sự. Systemic anaphylaxis following intravaginal exposure to amoxicillin transferred in seminal fluid.

Xem bài báo khoa học trên PubMed.

2. NHS – National Health Service (Vương quốc Anh)

Anaphylaxis – Symptoms and what to do.

Xem hướng dẫn nhận biết và xử trí phản vệ của NHS.

Lưu ý: Nội dung bài viết nhằm cung cấp thông tin giáo dục sức khỏe, không thay thế việc thăm khám, chẩn đoán và tư vấn của bác sĩ hoặc nhân viên y tế.