Nấm Aspergillus là gì, nguy hiểm như thế nào?

Nấm Aspergillus là nhóm nấm mốc phổ biến, có thể tồn tại trong đất, không khí, bụi, thực phẩm và nhiều môi trường sống khác. Phần lớn mọi người tiếp xúc với loại nấm này mà không gặp vấn đề sức khỏe đáng kể. Tuy nhiên, ở một số trường hợp, đặc biệt là người có hệ miễn dịch suy yếu hoặc mắc bệnh phổi nền, Aspergillus có thể gây nhiễm nấm và dẫn đến những biến chứng nghiêm trọng. Vậy nấm Aspergillus là gì, lây nhiễm qua đường nào, gây ra những bệnh gì và làm thế nào để phòng ngừa? Bài viết dưới đây sẽ giúp bạn hiểu rõ hơn về loại nấm này.

Trả lời nhanh: Nấm Aspergillus là loại nấm mốc phổ biến trong không khí, đất và vật liệu hữu cơ phân hủy. Con người hít phải bào tử nấm mỗi ngày nhưng hiếm khi gây bệnh ở người khỏe mạnh. Ở người suy giảm miễn dịch hoặc có bệnh phổi nền, nấm có thể gây dị ứng, u nấm hoặc nhiễm trùng xâm lấn nguy hiểm đến tính mạng.

Nấm Aspergillus là gì?

Nấm Aspergillus là một nhóm nấm mốc thuộc chi Aspergillus, thường phát triển trong đất, không khí, bụi, thực vật phân hủy và các môi trường có chất hữu cơ. Nấm này sinh sản bằng bào tử nhỏ, dễ phát tán trong không khí và có thể được con người hít phải trong sinh hoạt hằng ngày. Một số chủng Aspergillus có khả năng gây bệnh ở người, phổ biến gồm Aspergillus fumigatus, Aspergillus flavus và Aspergillus niger. Trong đó, A. fumigatus là tác nhân thường gặp của bệnh nhiễm nấm Aspergillus ở phổi. Khác với các loại nấm gây bệnh ngoài da như nấm dermatophyte, Aspergillus chủ yếu liên quan đến đường hô hấp, phản ứng dị ứng hoặc nhiễm nấm tại các cơ quan bên trong.

Con đường lây nhiễm nấm Aspergillus

Nấm Aspergillus chủ yếu xâm nhập vào cơ thể qua đường hô hấp khi con người hít phải các bào tử nấm tồn tại trong không khí. Bào tử có thể phát tán từ đất, bụi, lá cây mục, thực phẩm bị mốc hoặc các khu vực có nhiều chất hữu cơ phân hủy. Trong sinh hoạt, việc quét dọn nơi nhiều bụi, làm vườn, xử lý vật liệu mốc hoặc tiếp xúc với môi trường ô nhiễm có thể làm tăng nguy cơ hít phải bào tử. Nấm Aspergillus không lây truyền từ người sang người và không lây qua tiếp xúc thông thường, chẳng hạn bắt tay, ôm hoặc dùng chung đồ sinh hoạt. Vì vậy, nguy cơ nhiễm nấm chủ yếu liên quan đến môi trường và tình trạng sức khỏe của từng người.

Các dạng bệnh do nấm Aspergillus gây ra

Nấm Aspergillus có thể gây ra nhiều bệnh lý khác nhau, tùy thuộc vào tình trạng miễn dịch, bệnh phổi nền và mức độ tiếp xúc với bào tử nấm. Ở người khỏe mạnh, hệ miễn dịch thường kiểm soát được các bào tử hít vào. Tuy nhiên, ở người mắc bệnh hô hấp hoặc suy giảm miễn dịch, nấm có thể gây dị ứng, hình thành khối nấm trong phổi hoặc xâm nhập vào các mô và cơ quan. Ba dạng bệnh thường được nhắc đến gồm dị ứng phế quản phổi do Aspergillus, u nấm Aspergillus ở phổi và nhiễm nấm Aspergillus xâm lấn.

Dị ứng phế quản phổi do Aspergillus (ABPA)

ABPA là phản ứng dị ứng quá mức của hệ miễn dịch với nấm Aspergillus trong đường hô hấp, thường gặp ở người mắc hen phế quản hoặc xơ nang. Bệnh có thể gây ho kéo dài, khò khè, khó thở, tăng tiết đờm và đôi khi xuất hiện đờm có màu nâu. Nếu không được kiểm soát, ABPA có thể dẫn đến tổn thương phổi và giãn phế quản.

U nấm Aspergillus ở phổi (Aspergilloma)

Aspergilloma hình thành khi nấm phát triển thành một khối bên trong khoang phổi có sẵn, thường gặp ở người từng mắc lao phổi hoặc có bệnh phổi tạo hang. Người bệnh có thể không có triệu chứng hoặc xuất hiện ho, ho ra máu. Một số trường hợp ho ra máu nghiêm trọng cần được đánh giá và xử trí y tế kịp thời.

Nhiễm nấm Aspergillus xâm lấn

Đây là dạng nhiễm nấm nghiêm trọng, xảy ra chủ yếu ở người suy giảm miễn dịch, chẳng hạn người ghép tạng, hóa trị hoặc mắc bệnh máu ác tính. Nấm có thể xâm nhập mô phổi, mạch máu và lan đến các cơ quan khác. Triệu chứng thường gồm sốt, ho, khó thở, đau ngực và có thể tiến triển nhanh, cần được chẩn đoán, điều trị sớm.

Ai dễ bị nhiễm nấm Aspergillus?

Nhiễm nấm Aspergillus có thể xảy ra ở nhiều người, nhưng nguy cơ mắc bệnh và mức độ nghiêm trọng cao hơn ở những người có hệ miễn dịch suy yếu hoặc mắc bệnh phổi nền. Các nhóm dễ bị ảnh hưởng gồm người mắc bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính (COPD), hen phế quản, lao phổi hoặc có tổn thương phổi từ trước. Người đã ghép tạng, ghép tế bào gốc tạo máu, mắc bệnh máu ác tính hoặc đang hóa trị cũng có nguy cơ nhiễm nấm xâm lấn cao hơn. Ngoài ra, sử dụng corticoid kéo dài hoặc thuốc ức chế miễn dịch có thể làm giảm khả năng kiểm soát bào tử nấm của cơ thể. Tuy nhiên, không phải tất cả người tiếp xúc với Aspergillus đều mắc bệnh. Nguy cơ còn phụ thuộc vào tình trạng sức khỏe, mức độ suy giảm miễn dịch và loại nấm tiếp xúc.

Dấu hiệu nhận biết nhiễm nấm Aspergillus

Dấu hiệu nhiễm nấm Aspergillus không giống nhau ở tất cả người bệnh mà phụ thuộc vào dạng bệnh và tình trạng sức khỏe.

• Dị ứng phế quản phổi do Aspergillus (ABPA): Người bệnh thường ho kéo dài, khò khè, khó thở, tăng tiết đờm, đôi khi khạc ra đờm màu nâu. Các triệu chứng có thể tái diễn hoặc nặng hơn ở người mắc hen phế quản.
• U nấm Aspergillus ở phổi (Aspergilloma): Có thể không xuất hiện triệu chứng rõ ràng. Một số người bị ho dai dẳng, ho ra máu với mức độ từ nhẹ đến nghiêm trọng, đặc biệt khi khối nấm gây tổn thương mạch máu trong phổi.
• Nhiễm nấm Aspergillus xâm lấn: Thường có biểu hiện sốt kéo dài, ho, khó thở, đau ngực và đôi khi ho ra máu. Bệnh có thể tiến triển nhanh ở người suy giảm miễn dịch.

Lưu ý: Ho ra máu, đau ngực hoặc khó thở cần được thăm khám y tế sớm, đặc biệt ở người có bệnh phổi nền hoặc suy giảm miễn dịch.

Nhiễm nấm Aspergillus có nguy hiểm không?

Nhiễm nấm Aspergillus có thể nguy hiểm, nhưng mức độ ảnh hưởng phụ thuộc vào dạng bệnh, vị trí nhiễm nấm và tình trạng miễn dịch của người bệnh. Dị ứng phế quản phổi do Aspergillus thường gây triệu chứng hô hấp kéo dài, nếu không kiểm soát tốt có thể dẫn đến tổn thương phổi mạn tính. U nấm Aspergillus ở phổi có nguy cơ gây ho ra máu, đôi khi dẫn đến xuất huyết nghiêm trọng. Đáng lo ngại nhất là nhiễm nấm Aspergillus xâm lấn, có thể lan từ phổi đến mạch máu, não và các cơ quan khác, đe dọa tính mạng, đặc biệt ở người suy giảm miễn dịch nặng. Vì vậy, người có nguy cơ cao cần được phát hiện và điều trị kịp thời.

Chẩn đoán và điều trị nhiễm nấm Aspergillus

Việc chẩn đoán nhiễm nấm Aspergillus cần kết hợp triệu chứng lâm sàng, tiền sử bệnh và các xét nghiệm cận lâm sàng. Bác sĩ có thể chỉ định nuôi cấy nấm từ đờm hoặc mẫu bệnh phẩm phù hợp để xác định sự hiện diện của nấm. Xét nghiệm kháng nguyên Aspergillus trong máu hoặc dịch rửa phế quản phế nang giúp hỗ trợ phát hiện nhiễm nấm, đặc biệt trong trường hợp nghi ngờ nhiễm nấm xâm lấn. Ngoài ra, chụp CT ngực giúp đánh giá tổn thương phổi, phát hiện hang phổi, khối nấm hoặc các dấu hiệu gợi ý nhiễm nấm.

Phương pháp điều trị phụ thuộc vào dạng bệnh, mức độ tổn thương và tình trạng miễn dịch của người bệnh. Bác sĩ chuyên khoa có thể chỉ định thuốc kháng nấm phù hợp, đồng thời theo dõi đáp ứng điều trị và các tác dụng không mong muốn. Một số trường hợp cần phối hợp can thiệp ngoại khoa hoặc xử lý bệnh nền. Người bệnh không nên tự ý mua, sử dụng hoặc ngừng thuốc kháng nấm khi chưa có hướng dẫn của bác sĩ.

Cách phòng ngừa nhiễm nấm Aspergillus

Để giảm nguy cơ nhiễm nấm Aspergillus, cần hạn chế tiếp xúc với môi trường có nhiều bụi, nấm mốc và bào tử nấm phát tán trong không khí. Một số biện pháp nên thực hiện gồm:

• Giữ nhà cửa thông thoáng, khô ráo, thường xuyên vệ sinh và xử lý các khu vực bị ẩm mốc.
• Hạn chế tiếp xúc với công trình xây dựng, khu vực nhiều bụi, đất mùn ẩm, lá cây mục hoặc chất hữu cơ phân hủy.
• Sử dụng khẩu trang phù hợp khi phải làm vườn, dọn dẹp nơi nhiều bụi hoặc tiếp xúc với đất.
• Người suy giảm miễn dịch hoặc mắc bệnh phổi mạn tính nên hạn chế đến những môi trường có nguy cơ phát tán bào tử nấm cao.

Các biện pháp này giúp giảm tiếp xúc với nguồn nấm trong môi trường, đặc biệt ở nhóm có nguy cơ nhiễm bệnh cao.

Địa chỉ mua thuốc, thực phẩm chức năng uy tín, chất lượng, cam kết chính hãng tại:

• Đặt mua hàng trực tiếp từ website của công ty http://vihapha.com.
• Đặt hàng Online tại Zalo 0919 654 189 - 1800 585 865
• Văn phòng công ty: Số 90- Lô C2 Khu Đô Thị Mới Đại Kim, Phường Định Công - Hà Nội. SĐT 0243 558 5014
• Giờ mở cửa: 08:00 - 17:00 từ Thứ 2 đến sáng Thứ 7 hàng tuần