Viêm thanh quản cấp là gì? Triệu chứng và cách phòng ngừa

Bạn đã bao giờ bị khàn tiếng, thậm chí mất tiếng sau một trận cảm lạnh hay nói quá nhiều chưa? Đó có thể là dấu hiệu liên quan đến thanh quản bộ phận nằm ở cổ, đóng vai trò như “nhạc cụ” phát âm của cơ thể. Thanh quản giúp chúng ta nói, hát, giao tiếp và còn tham gia bảo vệ đường hô hấp. Khi thanh quản bị viêm, giọng nói sẽ thay đổi, gây khó chịu và ảnh hưởng lớn đến sinh hoạt hằng ngày. Trong đó, viêm thanh quản cấp là dạng bệnh phổ biến nhất, thường xảy ra đột ngột. Vậy viêm thanh quản cấp là gì, triệu chứng ra sao và phòng ngừa thế nào?

Viêm thanh quản cấp là gì?

Viêm thanh quản cấp là tình trạng viêm nhiễm cấp tính ở niêm mạc thanh quản, xảy ra đột ngột và thường kéo dài không quá 3 tuần. Bệnh gây sưng tấy niêm mạc, làm thanh quản hẹp lại, dẫn đến các triệu chứng như khàn tiếng, mất tiếng, đau họng và khó thở ở mức độ khác nhau. Đây là một trong những bệnh lý đường hô hấp trên phổ biến, gặp ở cả trẻ em lẫn người lớn, đặc biệt vào thời điểm giao mùa.
Nguyên nhân gây viêm thanh quản cấp

• Virus – nguyên nhân phổ biến nhất, thường do virus cúm, virus sởi, adenovirus hoặc rhinovirus.
• Vi khuẩn – ít gặp hơn, thường là liên cầu khuẩn, tụ cầu khuẩn, có thể gây viêm nặng hơn.
• Lạm dụng giọng nói – nói to, hét, ca hát quá nhiều gây căng thẳng dây thanh âm.
• Dị ứng – phản ứng với phấn hoa, bụi nhà, lông thú cưng khiến niêm mạc thanh quản sưng viêm.
• Hít phải khói bụi, hóa chất độc hại – đặc biệt ở môi trường làm việc ô nhiễm.
• Trào ngược dạ dày thực quản (GERD) – axit trào lên họng gây kích ứng thanh quản.
• Thay đổi thời tiết đột ngột – khiến sức đề kháng suy giảm, dễ nhiễm siêu vi.

Việc xác định nguyên nhân đóng vai trò quan trọng để lựa chọn phương pháp điều trị phù hợp, tránh biến chứng và rút ngắn thời gian hồi phục.

Triệu chứng của viêm thanh quản cấp

Viêm thanh quản cấp thường khởi phát đột ngột, với dấu hiệu đặc trưng nhất là khàn tiếng. Ở một số trường hợp, người bệnh có thể mất tiếng hoàn toàn, không thể nói hoặc nói rất nhỏ. Bên cạnh đó, đau họng, rát họng là triệu chứng phổ biến, khiến người bệnh khó nuốt, đặc biệt khi nuốt nước bọt. Ho khan là triệu chứng thường gặp trong giai đoạn đầu, sau đó có thể chuyển sang ho có đờm khi tình trạng viêm tiến triển. Người bệnh còn cảm thấy vướng hoặc nghẹn ở cổ, gây khó chịu khi nói chuyện hoặc ăn uống.
Ngoài các triệu chứng tại thanh quản, người bệnh có thể xuất hiện sốt nhẹ đến sốt cao, mệt mỏi, chảy nước mũi, hắt hơi, đau đầu, nhất là khi nguyên nhân do virus hoặc vi khuẩn. Những biểu hiện này thường đi kèm các bệnh lý hô hấp trên khác như viêm họng, viêm mũi.
Ở trẻ em, cần đặc biệt lưu ý các triệu chứng cảnh báo nguy hiểm như khó thở, thở rít, môi tím tái, co rút lồng ngực. Đây có thể là dấu hiệu thanh quản bị phù nề nhiều, gây hẹp đường thở  tình trạng cần xử trí y tế ngay lập tức.
Cần nhớ rằng triệu chứng của viêm thanh quản cấp có thể khác nhau tùy theo nguyên nhân (virus, vi khuẩn, dị ứng…) và mức độ nặng nhẹ của bệnh. Do đó, việc nhận biết sớm và thăm khám kịp thời sẽ giúp điều trị hiệu quả, tránh biến chứng.

Cách điều trị và chăm sóc viêm thanh quản cấp

Điều trị viêm thanh quản cấp cần tuân theo nguyên tắc quan trọng nhất là nghỉ ngơi thanh quản: hạn chế nói, không hét to và nên nói nhỏ để giảm áp lực lên dây thanh âm. Người bệnh cần giữ ấm cơ thể, đặc biệt là vùng cổ, tránh gió lạnh và thay đổi nhiệt độ đột ngột. Uống nhiều nước ấm giúp làm dịu họng, loãng đờm; đồng thời nên súc miệng bằng nước muối sinh lý 2–3 lần mỗi ngày để sát khuẩn và giảm viêm.
Điều trị tại nhà (trường hợp nhẹ)

• Uống nước ấm pha mật ong, chanh giúp giảm đau rát họng và khàn tiếng.
• Dùng trà gừng ấm hoặc hấp xông hơi bằng tinh dầu bạc hà, sả giúp thông mũi họng, giảm h
• Ăn thức ăn mềm, dễ nuốt, tránh đồ cay nóng, rượu bia và thuốc lá.
• Nghỉ ngơi đầy đủ, tăng cường dinh dưỡng để nâng cao sức đề kháng.

Điều trị y tế
Người bệnh cần đi khám bác sĩ khi có các dấu hiệu: sốt cao kéo dài, khó thở, thở rít, đau họng nặng, triệu chứng trên 7–10 ngày không thuyên giảm. Tùy theo nguyên nhân, bác sĩ có thể kê thuốc kháng sinh (nếu do vi khuẩn), thuốc kháng viêm, thuốc giảm ho, hạ sốt hoặc thuốc chống dị ứng. Trong trường hợp phù nề thanh quản nặng, cần điều trị tại bệnh viện để đảm bảo đường thở thông thoáng.
Việc điều trị sớm và chăm sóc đúng cách không chỉ giúp bệnh nhanh khỏi mà còn phòng tránh biến chứng nguy hiểm như viêm thanh quản mạn tính hoặc hẹp thanh quản.

Cách phòng ngừa viêm thanh quản cấp hiệu quả

Để giảm nguy cơ mắc viêm thanh quản cấp, trước hết cần bảo vệ giọng nói. Hạn chế nói quá nhiều hoặc quá to, tránh hét hay thì thầm kéo dài vì điều này khiến dây thanh âm bị căng thẳng. Nên luyện tập thói quen nói đúng kỹ thuật, sử dụng hơi từ bụng thay vì từ cổ để bảo vệ thanh quản.
Bên cạnh đó, việc bảo vệ cơ thể là yếu tố quan trọng. Cần giữ ấm cơ thể, đặc biệt là vùng cổ và ngực khi thời tiết thay đổi hoặc khi ở trong môi trường điều hòa. Đeo khẩu trang khi ra ngoài để hạn chế hít phải bụi bẩn, vi khuẩn, virus. Rửa tay thường xuyên bằng xà phòng để giảm nguy cơ lây nhiễm các bệnh đường hô hấp.
Cải thiện môi trường sống cũng giúp phòng ngừa hiệu quả: tránh hút thuốc lá hoặc hít phải khói thuốc thụ động, hạn chế tiếp xúc với môi trường ô nhiễm. Nên duy trì độ ẩm thích hợp trong nhà, nhất là vào mùa khô hoặc khi dùng điều hòa, để tránh khô họng và niêm mạc thanh quản.
Về chế độ ăn uống, nên tránh các thực phẩm cay nóng, nhiều dầu mỡ, hạn chế rượu bia và cà phê vì chúng có thể gây kích ứng thanh quản. Tăng cường bổ sung rau xanh, trái cây giàu vitamin C giúp nâng cao sức đề kháng, giảm nguy cơ nhiễm khuẩn.
Duy trì lối sống lành mạnh, ngủ đủ giấc và tập luyện đều đặn sẽ giúp hệ miễn dịch khỏe mạnh, từ đó giảm khả năng mắc viêm thanh quản cấp.

Câu hỏi thường gặp (FAQ)

1. Viêm thanh quản cấp bao lâu thì khỏi?

Thông thường, viêm thanh quản cấp tính do virus hoặc do căng thẳng giọng nói quá mức sẽ tự thuyên giảm và khỏi hoàn toàn trong vòng 1 đến 2 tuần, nếu người bệnh tuân thủ việc nghỉ ngơi giọng nói và chăm sóc đúng cách. Nếu triệu chứng kéo dài trên 3 tuần, bệnh có thể đã chuyển sang giai đoạn mạn tính và cần đi khám bác sĩ Tai Mũi Họng.

2. Người bị viêm thanh quản cấp có nên uống nước đá không?

Tuyệt đối không. Uống nước đá lạnh sẽ làm niêm mạc họng và thanh quản bị kích ứng mạnh hơn, gây co thắt mạch máu, làm giảm sức đề kháng tại chỗ và khiến tình trạng sưng viêm, đau rát, khàn tiếng trở nên trầm trọng hơn. Thay vào đó, bạn hãy ưu tiên uống nước ấm để làm dịu cổ họng.

3. Viêm thanh quản cấp có lây không?

Bệnh có thể lây nếu nguyên nhân gây viêm thanh quản là do nhiễm trùng (virus như cảm lạnh, cúm hoặc vi khuẩn), lây qua đường giọt bắn khi ho, hắt hơi hoặc giao tiếp gần. Tuy nhiên, nếu viêm thanh quản cấp là do nói nhiều, la hét quá sức, dị ứng hoặc trào ngược dạ dày thì bệnh hoàn toàn không có khả năng lây nhiễm cho người khác.

Viêm thanh quản cấp là tình trạng viêm niêm mạc thanh quản gây khàn tiếng, đau họng, ho. Nhận biết sớm và chăm sóc đúng cách giúp bệnh nhanh khỏi.

Xin lưu ý: Thông tin trong bài viết chỉ mang tính chất tham khảo. Độc giả vui lòng liên hệ với Bác sĩ, Dược sĩ hoặc chuyên viên y tế để được tư vấn cụ thể và chính xác nhất.

Tìm hiểu thêm: 

• CLENMYSOL SP -Thuốc điều trị rối loạn đường hô hấp

Địa chỉ mua thuốc, thực phẩm chức năng uy tín, chất lượng, cam kết chính hãng tại:

• Đặt mua hàng trực tiếp từ website của công ty http://vihapha.com.
• Đặt hàng Online tại Zalo 0919 654 189 - 1800 585 865
• Văn phòng công ty: Số 90- Lô C2 Khu Đô Thị Mới Đại Kim, Phường Định Công - Hà Nội. SĐT 0243 558 5014
• Giờ mở cửa: 08:00 - 17:00 từ Thứ 2 đến sáng Thứ 7 hàng tuần