Viêm não mô cầu nhóm B là gì? Dấu hiệu và cách phòng ngừa

Trả lời nhanh: Viêm não mô cầu nhóm B là bệnh nhiễm khuẩn cấp tính do vi khuẩn Neisseria meningitidis nhóm B gây ra, tấn công màng não và máu. Bệnh diễn tiến nhanh, có thể gây biến chứng nặng nếu không phát hiện kịp thời. Dấu hiệu ban đầu dễ nhầm với cảm cúm, cần theo dõi sát khi trẻ sốt cao kèm đau đầu, cứng cổ hoặc phát ban.

Viêm não mô cầu nhóm B là gì?

Viêm não mô cầu nhóm B là bệnh nhiễm trùng do vi khuẩn Neisseria meningitidis nhóm B (não mô cầu nhóm B) gây ra. Đây là một trong các nhóm huyết thanh của vi khuẩn não mô cầu, bên cạnh các nhóm A, C, W và Y. Vi khuẩn thường cư trú ở vùng mũi họng của một số người nhưng có thể xâm nhập vào máu và gây bệnh nặng.
Viêm não mô cầu nhóm B thường được nhắc đến trong nhóm bệnh do não mô cầu xâm lấn, trong đó hai thể bệnh nghiêm trọng là viêm màng não mô cầu và nhiễm khuẩn huyết. Bệnh có thể tiến triển nhanh và gây biến chứng đe dọa tính mạng nếu không được phát hiện, điều trị kịp thời. Việc phân biệt nhóm B có ý nghĩa trong phòng ngừa, đặc biệt liên quan đến vắc xin não mô cầu nhóm B.

Nguyên nhân và đường lây truyền viêm não mô cầu nhóm B

Viêm não mô cầu nhóm B do vi khuẩn Neisseria meningitidis nhóm B gây ra. Vi khuẩn có thể hiện diện ở vùng mũi họng của người mang vi khuẩn mà không gây triệu chứng. Bệnh lây chủ yếu qua dịch tiết đường hô hấp khi tiếp xúc gần với người nhiễm hoặc người mang vi khuẩn, chẳng hạn qua ho, hắt hơi, hôn hoặc tiếp xúc trực tiếp với nước bọt, dịch tiết hô hấp.

Nguy cơ lây nhiễm tăng khi nhiều người sinh hoạt trong không gian kín, đông đúc và tiếp xúc trong thời gian dài. Các môi trường như ký túc xá, nhà trẻ, trường học hoặc khu tập thể có thể tạo điều kiện cho vi khuẩn lan truyền. Dùng chung vật dụng có tiếp xúc với dịch tiết đường hô hấp cũng có thể làm tăng nguy cơ, dù đây không phải đường lây truyền chính. Vi khuẩn không thường lây qua tiếp xúc thông thường hoặc chỉ ở cùng không gian trong thời gian ngắn.

Dấu hiệu viêm não mô cầu nhóm B qua từng giai đoạn bệnh

Viêm não mô cầu nhóm B có thể khởi phát đột ngột và tiến triển nhanh. Triệu chứng ban đầu đôi khi giống viêm đường hô hấp cấp hoặc nhiễm virus thông thường nên dễ bị bỏ qua.

Giai đoạn sớm: Người bệnh có thể sốt, đau đầu, mệt mỏi, buồn nôn hoặc nôn, đau cơ, đau khớp và cảm giác ớn lạnh. Ở trẻ nhỏ, dấu hiệu có thể không điển hình như quấy khóc, bú kém, khó đánh thức hoặc phản ứng kém với môi trường xung quanh.
Giai đoạn tiến triển: Khi nhiễm trùng ảnh hưởng đến màng não, người bệnh có thể xuất hiện đau đầu dữ dội, cứng cổ, sợ ánh sáng, buồn nôn hoặc nôn và rối loạn ý thức. Nếu vi khuẩn xâm nhập vào máu, có thể xuất hiện sốt cao, thở nhanh, đau cơ nhiều, tay chân lạnh, tụt huyết áp và tình trạng diễn tiến nhanh.
Một dấu hiệu đáng lưu ý là phát ban dạng chấm hoặc mảng xuất huyết không mất màu khi dùng cốc thủy tinh ấn lên vùng da phát ban. Ban có thể lan rộng nhanh và là dấu hiệu cảnh báo nhiễm khuẩn huyết do não mô cầu. Khi xuất hiện các triệu chứng nghi ngờ, đặc biệt sốt kèm phát ban bất thường, cứng cổ hoặc thay đổi ý thức, cần đưa người bệnh đến cơ sở y tế ngay lập tức, không chờ các triệu chứng tự thuyên giảm.

Đối tượng có nguy cơ cao mắc viêm não mô cầu nhóm B

Viêm não mô cầu nhóm B có thể xảy ra ở mọi lứa tuổi, nhưng nguy cơ mắc bệnh và diễn tiến nặng cao hơn ở một số nhóm. Trẻ nhỏ, đặc biệt trẻ dưới 5 tuổi, có hệ miễn dịch chưa hoàn thiện nên dễ bị nhiễm khuẩn. Thanh thiếu niên và người trẻ cũng là nhóm cần lưu ý do thường xuyên học tập, sinh hoạt và giao tiếp trong môi trường tập thể.

Những người sống hoặc học tập trong môi trường đông đúc, chẳng hạn ký túc xá, trường học, doanh trại hoặc khu tập thể, có nguy cơ tiếp xúc gần với người mang vi khuẩn cao hơn. Ngoài ra, người có hệ miễn dịch suy yếu do bệnh lý hoặc sử dụng một số thuốc ức chế miễn dịch cũng có nguy cơ mắc bệnh xâm lấn cao hơn.

Người thuộc nhóm nguy cơ nên chú ý các triệu chứng bất thường như sốt đột ngột, đau đầu, cứng cổ hoặc phát ban xuất huyết và đi khám sớm khi nghi ngờ nhiễm bệnh.

Biến chứng viêm não mô cầu nhóm B nếu không điều trị kịp thời

Viêm não mô cầu nhóm B có thể diễn tiến nhanh và gây biến chứng nghiêm trọng nếu không được phát hiện, điều trị sớm. Khi vi khuẩn xâm nhập vào máu, người bệnh có thể bị nhiễm khuẩn huyết do não mô cầu, dẫn đến tụt huyết áp, rối loạn đông máu, tổn thương nhiều cơ quan và sốc nhiễm trùng.

Nếu vi khuẩn gây viêm màng não, tình trạng viêm có thể ảnh hưởng đến hệ thần kinh trung ương, gây rối loạn ý thức, co giật, tổn thương não hoặc các dây thần kinh. Một số trường hợp sống sót có thể phải đối mặt với di chứng lâu dài như giảm thính lực hoặc điếc, suy giảm nhận thức, rối loạn vận động, co giật tái diễn.

Nhiễm khuẩn huyết nặng cũng có thể gây tổn thương mô và hoại tử ở các đầu chi, thậm chí phải phẫu thuật cắt bỏ phần mô bị tổn thương. Vì vậy, khi xuất hiện các dấu hiệu nghi ngờ, cần đưa người bệnh đến cơ sở y tế càng sớm càng tốt.

Cách phòng ngừa viêm não mô cầu nhóm B

Phòng ngừa viêm não mô cầu nhóm B cần kết hợp các biện pháp vệ sinh, hạn chế tiếp xúc với nguồn lây và tiêm chủng phù hợp. Vì vi khuẩn có thể lây qua dịch tiết đường hô hấp khi tiếp xúc gần, nên rửa tay thường xuyên bằng xà phòng, che miệng khi ho hoặc hắt hơi, không dùng chung đồ dùng cá nhân có tiếp xúc với nước bọt và hạn chế tiếp xúc gần với người đang có triệu chứng nhiễm trùng đường hô hấp.

Tại trường học, ký túc xá hoặc nơi sinh hoạt tập thể, cần duy trì không gian thông thoáng, vệ sinh môi trường và chủ động theo dõi sức khỏe khi có trường hợp nghi ngờ mắc bệnh. Người có biểu hiện bất thường nên đi khám và thực hiện hướng dẫn cách ly, điều trị của cơ sở y tế.

Duy trì sức khỏe tổng thể thông qua chế độ ăn đa dạng, ngủ đủ giấc, vận động thường xuyên giúp cơ thể duy trì chức năng miễn dịch, nhưng không thay thế các biện pháp phòng bệnh đặc hiệu.

Tiêm chủng là một biện pháp quan trọng giúp phòng ngừa một số bệnh do não mô cầu. Mỗi người nên trao đổi với bác sĩ hoặc cơ sở tiêm chủng về độ tuổi, tình trạng sức khỏe và lịch tiêm phù hợp để lựa chọn biện pháp bảo vệ theo khuyến cáo.

Khi nào cần đưa người bệnh đi khám ngay?

Viêm não mô cầu nhóm B có thể tiến triển nhanh, vì vậy cần đưa người bệnh đến cơ sở y tế ngay khi xuất hiện các dấu hiệu nghi ngờ, đặc biệt là sốt cao đột ngột kèm đau đầu dữ dội, cứng cổ, sợ ánh sáng, nôn nhiều hoặc thay đổi ý thức. Phát ban dạng chấm hoặc mảng xuất huyết không mất màu khi ấn kính, tay chân lạnh, thở nhanh, tụt huyết áp, co giật hoặc người bệnh khó đánh thức là những dấu hiệu cần cấp cứu. Không nên tự điều trị hoặc chờ triệu chứng tự hết tại nhà.

Câu hỏi thường gặp về viêm não mô cầu nhóm B

Viêm não mô cầu nhóm B có lây không?

Có. Viêm não mô cầu nhóm B có thể lây qua dịch tiết đường hô hấp khi tiếp xúc gần với người nhiễm hoặc người mang vi khuẩn, chẳng hạn qua ho, hắt hơi, hôn hoặc tiếp xúc với nước bọt. Nguy cơ lây truyền cao hơn trong môi trường đông người, tiếp xúc gần và kéo dài.

Viêm não mô cầu nhóm B có tự khỏi không?

Không nên chờ bệnh tự khỏi. Nhiễm não mô cầu có thể diễn tiến nhanh thành viêm màng não hoặc nhiễm khuẩn huyết và cần được điều trị bằng kháng sinh tại cơ sở y tế. Khi có triệu chứng nghi ngờ, người bệnh cần được khám và xử trí càng sớm càng tốt.

Sau khi khỏi viêm não mô cầu nhóm B có tái phát không?

Có thể, nhưng tái phát bệnh do não mô cầu không phổ biến. Việc từng mắc bệnh không đồng nghĩa với được bảo vệ hoàn toàn trước các chủng não mô cầu khác. Người bệnh nên trao đổi với bác sĩ về nguy cơ tái nhiễm và các biện pháp phòng ngừa phù hợp.

Xin lưu ý: Thông tin trong bài viết chỉ mang tính chất tham khảo. Độc giả vui lòng liên hệ với Bác sĩ, Dược sĩ hoặc chuyên viên y tế để được tư vấn cụ thể và chính xác nhất.

Địa chỉ mua thuốc, thực phẩm chức năng uy tín, chất lượng, cam kết chính hãng tại:

• Đặt mua hàng trực tiếp từ website của công ty http://vihapha.com.
• Đặt hàng Online tại Zalo 0919 654 189 - 1800 585 865
• Văn phòng công ty: Số 90- Lô C2 Khu Đô Thị Mới Đại Kim, Phường Định Công - Hà Nội. SĐT 0243 558 5014
• Giờ mở cửa: 08:00 - 17:00 từ Thứ 2 đến sáng Thứ 7 hàng tuần